کد خبر : 209117
تاریخ انتشار : شنبه 14 فوریه 2026 - 18:04

یک مولکول می‌تونه توضیح بده چطور جریان خون تو مغز باعث زوال عقل میشه

یک مولکول می‌تونه توضیح بده چطور جریان خون تو مغز باعث زوال عقل میشه

کاهش جریان خون تو مغز یه عامل کلیدی تو خیلی از انواع زوال عقل، از جمله آلزایمر، حساب میاد. حالا دانشما یه مکانیسم تازه کشف کردن که این جریان رو تنظیم می‌کنه و شاید بتونه توضیح بده چطور این سیستم به هم می‌ریزه. محققای دانشگاه ورمونت فهمیدن یه مولکول چربی به حفظ تعادل این سیستم

کاهش جریان خون تو مغز یه عامل کلیدی تو خیلی از انواع زوال عقل، از جمله آلزایمر، حساب میاد. حالا دانشما یه مکانیسم تازه کشف کردن که این جریان رو تنظیم می‌کنه و شاید بتونه توضیح بده چطور این سیستم به هم می‌ریزه.

محققای دانشگاه ورمونت فهمیدن یه مولکول چربی به حفظ تعادل این سیستم کمک می‌کنه. تو مدل‌های موشی آلزایمر، به هم خوردن این تعادل باعث بروز مشکل شد. جالب اینجا که وقتی تعادل رو برگردوندن، جریان خون تقریباً به حالت عادی برگشت. این کشف می‌تونه یه هدف جدید امیدوارکننده برای فهمیدن و درمان تغییرات مغزی مرتبط با زوال عقل باشه.

اوساما حراز، فارماکولوژیست، می‌گه این کشف یه قدم بزرگ رو به جلو تو تلاش ما برای جلوگیری از زوال عقل و بیماری‌های عروق مغزیه.

تیم تحقیقاتی که قبلاً روی سلول‌های اندوتلیال (دیواره داخلی رگ‌ها) کار کرده بودن، این بار به طور خاص روی پروتئین پی‌ای‌زداو ۱ (Piezo1) تمرکز کردن. این پروتئین تو سلول‌ها نقش سنسور فشار رو داره. وقتی این سنسور بیش از حد فعال بشه، می‌تونه جریان خون مغز رو مختل کنه.

با تحلیل فعالیت مغز موش‌ها، محققا فهمیدن یه مولکول چربی به اسم پی‌آی‌پی۲ (PIP2) مثل ترمز برای پی‌ای‌زداو ۱ عمل می‌کنه. وقتی سلول‌های مغز فعال می‌شن، سطح پی‌آی‌پی۲ پایین میاد و پی‌ای‌زداو ۱ فعال میشه تا جریان خون رو به جایی که نیاز هست افزایش بده.

تو مدل‌های موشی آلزایمر، پی‌آی‌پی۲ به طور غیرعادی پایین بود. این باعث شد پی‌ای‌زداو ۱ بیش از حد فعال بشه، جریان خون رو به جاهایی که نیاز نبود افزایش بده و گردش خون کلی رو مختل کنه. نکته مهم این که وقتی محققا سطح پی‌آی‌پی۲ رو تو این موش‌ها برگردوندن، الگوهای جریان خون عادی تقریباً به طور کامل بازیابی شدن.

البته هنوز زوده که بدونیم دقیقاً این مکانیسم چطور کار می‌کنه. این یه مطالعه کوتاه‌مدت بود که فقط روی موش‌ها انجام شده. ولی با این حال، یه حوزه جدید و امیدوارکننده برای تحقیق درباره محرک‌های اصلی زوال عقل محسوب می‌شه.

دمانس عروقی که مشکل جریان خون تو مغز عامل اصلیشه، یکی از رایج‌ترین انواع زوال عقله و میلیون‌ها نفر تو دنیا رو مبتلا کرده. مشکلات جریان خون تو آلزایمر هم مؤثر هستن، هرچند احتمالاً تجمع پروتئین‌های سمی نقش مهم‌تری داره.

از اونجایی که جریان خون وظیفه رسوندن اکسیژن و مواد مغذی به مغز رو داره، این یافته‌ها فراتر از زوال عقل هم کاربرد دارن. حفظ تعادل مناسب برای سلامت مغز حیاتیه.

محققا تو مقاله‌شون نوشتن: «این یافته‌ها پایه‌ای برای یه رویکرد درمانی جهت بهبود جریان خون مغزی تو شرایطی که فعالیت پی‌ای‌زداو ۱ تغییر کرده فراهم می‌کنه و می‌تونه فراتر از کنترل جریان خون مغز هم تأثیر داشته باشه.»

درک ما از زوال عقل داره بهتر میشه، ولی هنوز خیلی چیزا رو درباره شروع این بیماری‌ها یا اینکه چرا بعضی‌ها مستعدترن نمی‌دونیم. حتی تو دمانس عروقی، همه عوامل مؤثر بر جریان خون مشخص نیستن. مطالعات مثل این با شناسایی مولکول‌های درگیر به پر کردن این شکاف‌ها کمک می‌کنن.

قدم بعدی محققا اینه که دقیقاً بررسی کنن پی‌آی‌پی۲ چطور با پی‌ای‌زداو ۱ تعامل می‌کنه. فهمیدن این تعامل برای کنترل این سیستم و احتمالاً بازگردوندن جریان خون سالم و شاید حتی عملکرد شناختی حیاتیه.

حراز می‌گه: «ما داریم مکانیسم‌های پیچیده این بیماری‌های ویرانگر رو کشف می‌کنیم و حالا می‌تونیم به این فکر کنیم که چطور این زیست‌شناسی رو به درمان تبدیل کنیم.»

 

لينک منبع

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

دانلود فيلم‌هاي ماه

نمونه رپورتاژ آگهی موفق